BUAH HATI KU DI TIPTOP

PERMATA HATI KU DI TIPTOP YA ALLAH TETAPKANLAH HATI KAMI KEPADA AGAMAMU.... MUDAHKANLAH HATI KAMI MENERIMA ILMU MU,..TABAHKAN PERJUANGAN KAMI...BANTULAH KAMI MENCAPAI IMPIAN KEPUTUSAN STPM YANG CEMERLANG ..HANYA KEPADA MU SAHAJALAH TEMPAT KAMI MEMOHON..AMIN YAA RABBILAALLAMIN.....

HUTAN PAYA BAKAU


Ekosistem Hutan Bakau
Ekosistem hutan bakau adalah ekosistem di bahagian intertidal di kawasan tropika dan subtropika yang didominasikan oleh tumbuhan yang beradaptasi khas.

Hutan bakau boleh dijumpai di sepanjang muara sungai besar yang tanahnya berselut, dan di kawasan persisiran pantai terlindung (termasuk lagun, teluk, aliran pasang surut)




Ia melibatkan gabungan sekumpulan pokok yang bertoleransi dengan situasi air dan tanah yang bergaram (bersaliniti).
Pengenalan
Bumi adalah sebuah planet yang amat unik dalam cakerawala ini, bukan sahaja dari segi hidupannya bahkan cara hidupan itu berinteraksi dengan alam sekitarnya. Walaupun keadaan persekitarannya yang melampau, masih ada hidupan yang mampu beradaptasi dengan persekitarannya dari gurun yang panas hinggalah ke kutub yang terlampau sejuknya. Begitu jugalah hutan paya bakau yang hidup di keadaan berlumpur dan berair masin.

Hutan paya bakau boleh ditemui di sempadan antara laut dan daratan. Hutan ini merupakan sebahagian daripada hutan tropika. Ianya tumbuh dengan subur di kawasan tropika dan sub-tropika antara 30oU dan 30oS latitudnya. Dijumpai di seluruh benua kecuali Eropah, Artik dan Antartik tetapi kawasan yang paling kaya adalah di sekitar Asia iaitu dari India, Bangladesh hinggalah ke Asia Tenggara.

Di Semenanjung Malaysia seluas 106,104 ha hutan paya bakau boleh dijumpai tetapi hanya 1.8% sahaja yang masih kekal keasliannya. Dari jumlah itu sebahagian besarnya berada di Perak (43,506 ha), Johor (24,747 ha), Selangor (15,202 ha), Pahang (11,502 ha) dan Kedah (8,034 ha). Hutan ini adalah satu ekosistem yang unik dari segi flora dan faunanya serta amat penting kepada manusia .

Lokasi

Hutan bakau di Malaysia hidup subur di muara dan delta yang terlindung dari tiupan angin.

Keluasan di Malaysia

Terdapat 586,036 hektar hutan bakau di Malaysia;

57 % di Sabah
26 % di Sarawak
17% di Semenanjung Malaysia.

Pulau-pulau berhampiran pantai yang paling banyak ditumbuhi bakau ialah 6 buah pulau yang merangkumi gugusan Pulau Klang dan Pulau Kukup di Johor.

Sabah mempunyai kawasan bakau terbesar berbanding dengan negeri-negeri lain di Malaysia.
Hutan Bakau Simpan yang telah digazetkan diuruskan oleh Jabatan Perhutanan untuk pengeluaran kayu secara mapan.

Pada masa ini Malaysia mengamalkan sistem penebangan secara clear-felling mengikut giliran iaitu dalam jangka masa 20 hingga 30 tahun .

Hutan Bakau Simpan Matang

Hutan Bakau Simpan Matang di Perak (40,151 ha) merupakan salah sebuah kawasan bakau yang mempunyai sistem pengurusan yang terbaik di dunia dan membekalkan sumber-sumber seperti arang, kayu api dan bahan binaan bangunan seperti tiang.


•Tanah di kawasan ini juga adalah anaerobik dan kadang-kala berasid, terdiri daripada tanah selut, selut berpasir atau kadang-kala berpasir.
•Saliniti air boleh berubah daripada tawar kepada masin tetapi kebiasaannya adalah payau (hasil percampuran air tawar dan air masin)

Hutan Bakau Malaysia

Sepanjang pantai barat Semenanjung Malaysia terutamanya di Perak, Selangor, Johor dan Kedah
Dijumpai di beberapa tempat di pantai timur Semenanjung Malaysia

Sepanjang pantai timur Sabah
Pantai utara dan barat daya Sarawak


Keluasan Hutan Bakau Malaysia





Hutan paya bakau di Malaysia adalah seluas 646,000 hektar.
366,000 hektar terdapat di Sabah
174,000 hektar di Sarawak.
106,000 hektar di Semenanjung Malaysia


Hutan Bakau Utama Terengganu
Hutan Simpan Kekal
- Hutan Simpan Sungai Pimpin, Dungun (62 ha.)
- Hutan Simpan Kuala Kemaman, Kemaman (938 ha.)

Kampung Raja
Lagun Setiu
Kampung Benting Lintang
Kampung Kuala Bharu
Batu Rakit
Sungai Terengganu
Sungai Kuala Ibai
Sungai Merang
Sungai Dungun
Sungai Paka
Sungai Kerteh
Sungai Kijal

Tumbuhan Utama Hutan Bakau
•Pada kebiasaannya, terdapat 4 spesis yang utama iaitu:
•Rhizophora (Pokok Bakau Kurap & Bakau Minyak)
•Avicennia (Pokok Api-api)
•Bruguiera (Pokok Berus / Tumu / Lenggadai)
•Sonneratia (Pokok Perepat / Berembang / Gedabu)



Hutan-hutan ini terdapat secara eksklusif di pesisiran pantai dan sungai yang bertanah serta masin yang mengalami perubahan pasang surut air laut dan selalunya boleh dibezakan dengan jelas dari hutan paya gambut yang mana biasanya ia bersempadan. Kira-kira 4% dari semua hutan di negara ini adalah bakau. Jenis hutan ini seterusnya dibahagikan lagi kepada :
Jenis-jenis hutan bakau



Bakau
Nyireh Bunga
Linggadai
Nipah
Nipah Dungun
Pedada Nibong
Hutan Bakau asal



Hutan bakau ini hampir keseluruhannya dipenuhi oleh satu jenis spesis saja - bakau minyak (Rhizophora apiculata). Ia merupakan hampir 50% dari jumlah hutan bakau di Daerah Temburong. Spesis ke-dua, bakau kurap (Rhizophora macronata) juga ada tapi sekali sekala saja, terutamanya di sepanjang pinggir kuala-kuala dan caruk-caruk sungai.

Hutan Nyireh Bunga

Nyireh bunga (Xylocarpus granatum) boleh terdapat hidup bersama-sama dengan bakau minyak, atau di dalam hutan-hutan yang sama yang lebih besar terutama sekali di atas tanah yang jarang ditenggelami air. Timbunan-timbunan tanah udang galah besar selalunya ditutupi oleh pohon paku-pakis (Acrostichum aureum) dengan banyak sekali. Dirian hutan-hutan yang hampir keseluruhannya nyireh bunga boleh ditemui di Selirong dan Hutan Simpan Labu.

Hutan Linggadai

Linggadai (Bruguiera gymnorrhiza) ialah satu-satunya spesis dari genus yang terpenting di dalam hutan-hutan bakau di Temburong. Di Sarawak, banyak atau dirian hutan yang tidak bercampur-campur tiga spesis lain (B. caryophylloides, B. parviflora dan B. sexangula) boleh ditemui, tapi di Brunei spesis-spesis ini sama ada tidak wujud atau jarang-jarang berlaku. Hutan linggadai yang tidak bercampur-campur boleh dijumpai dalam kelompok-kelompok kecil di Hutan Simpan Labu, terutama sekali di sepanjang saliran Sg. Sipuyut.

Hutan Nipah

Tumpuan-tumpuan asli palma di tebing-tebing sungai dan zon-zon riparian di kawasan-kawasan pantai. Ini dapat ditemui di sepanjang tanah-tanah rendah di sungai-sungai Pendaruan, Temburong dan Labu, dan di sepanjang tebing-tebing hiliran sungai-sungai Tutong dan Belait.
Hutan Nipah-Dungun

Hutan nipah bersama dungun (Heritiera globosa) yang bertingkat-tingkat, yang boleh mencapai ukuran yang begitu besar. Ini terjadi pada had tertinggi yang dapat dicapai oleh perubahan kemasinan air, khususnya di sepanjang Sungai-Sungai Temburong dan Labu. Menuju ke arah had-had sungai yang lebih bawah pembahagiannya, buta buta (Excoecaria agallocha), linggadai dan beberapa bakau mungkin wujud.





Hutan Pedada

Sejumlah kecil tumbuh-tumbuhan yang rumpun, pedada (Sonneratia caseolaris) terdapat pada tanah yang baru termendap di sepanjang pinggir Sungai Temburong dan Labu. Spesis ini adalah lebih terkenal di Kuala Labu Temburong.

Hutan Nibong
Palma nibong (Oncosperma tigillarium) yang panjang lagi berduri ialah spesis bakau yang di pertengahan, terdapat dalam kawasan setempat yang kecil kepada ukuran yang sederhana berkelompok-kelompok di bahagian perbatasan arah darat hutan bakau terutama sekali di sungai setempat yang lebih tinggi.
Habitat bakau


Hidupan hutan bakau

Banyak spesies ikan , krustasia dan udang menakluki kawasan bakau semasa air pasang untuk mencari makan. Haiwan ini merupakan hidupan yang bergerak perlahan atau tidak bergerak langsung yang dijumpai di akar dan pokok bakau. Contohnya ;
Siput
Tiram Teritip

Burung

•Haiwan yang paling menarik di kawasan bakau dan dataran lumpur berhampirannya ialah spesies burung air dan burung pantai. Burung-burung ini memakan pelbagai jenis makanan, termasuklah plankton , tumbuh- tumbuhan air, cacing, krustasia, moluska dan ikan. Burung-burung ini mempunyai ciri-ciri penyesuaian khas yang merangkumi saiz dan bentuk paruh, leher, kaki dan kibaran sayap yang disesuaikan dengan tabiat pemakanan yang tertentu

Antara burung yang berterbangan di hutan bakau ialah


Kepentingan Hutan Bakau

Kepentingan Ekologi
Kaya dengan kepelbagaian biologi
- Menjadi habitat kepada banyak tumbuhan & haiwan endemik dan terancam
- Menjadi tempat persinggahan,pemakanan dan pembiakan bagi banyak burung air dan burung penghijrah.
-menjadi kawasan pemakanan, pembiakan dan tumbesaran untuk banyak spesies akuatik terutamanya udang dan ikan
* Memusnahkan satu atau lebih spesies akan menyebabkan kerosakan kepada seluruh ekosistem

Kepentingan Ekonomi

Membekalkan kawasan pemakanan, pembiakan dan tumbesaran yang baik kepada banyak spesies udang dan ikan komersil.
Memberikan sumber makanan, cth: ketam, ikan dan udang
Memberikan pulangan yang tinggi kepada negara melalui hasil perikanan
Membekalkan bekalan kayu yang boleh ditebang secara mapan
Menjadi habitat kepada banyak pokok dan haiwan yang jarang terdapat di tempat lain yang boleh menarik pelancong dan menjana ekonomi.

Nilai ekologi

Hutan bakau penting untuk perlindungan kawasan pantai :
Ia melindungi pesisir daripada kuasa fizikal seperti ombak yang menghakis pinggir pantaidan angin pantai yang kencang.
Hutan bakau menstabilkan kawasan pantai dan bertindak sebagai penampan semula jadi terhadap ribut taufan.
Bakau menjadi tempat perlindungan beberapa spesies flora dan fauna yangmempunyai penyesuaian yang unik. Banyak spesies udang marin dan ikan mencari makanan, bertelur dan membesar di sini.
Kawasan bakau dan dataran lumpur yang berkaitan dengannya adalah tapak penting bagi burung-burung residen dan hijrah mencari makan dan bersarang .
Hutan bakau mampu mengurangkan kesan ombak tsunami di sepanjang pinggir pantai di utara Kedah, Perlis dan Perak

Fungsi Fizikal Hutan Bakau

Pelindung persisiran pantai sebagai penampan ombak semulajadi, arus pasang surut dan ribut
Penghalang kemasukan air masin ke kawasan daratan
Perangkap sampah, nutrien, mendakan dan bahan toksin
Penyimpan karbon dioksida
Kepentingan umum Hutan Paya Bakau
Kehidupan manusia amatlah berkait secara langsung mahupun tidak dengan hutan paya bakau ini, dari hutan itu sendiri hinggalah kepada peranan peranan hutan itu menstabilkan geofizikal sesuatu kawasan. Nilainya tidak kurang dari hutan jenis hutan tropika lain. Lagipun kepentingan hutan ini bukannya hanya kepada nilai hutan itu sendiri tetapi kerana kedudukannya strategik di perbatasan antara lautan dan daratan. Berikut disenaraikan hubungan kepentingan antara hutan paya bakau dengan manusia:-

Hutan paya bakau adalah sempadan antara daratan dan lautan. Semua persisiran pantai menghadapi bahaya hakisan akibat tindakan ombak dan arus pasang surut. Vegetasi hutan paya bakau dapat menstabilkan persisiran pantai, tebingan sungai dan estuaries dengan memberi perlindungan dari arus pasang surut, ombak dan ribut. Dipercayai kekerapan Bangladesh dilanda banjir adalah akibat kehilangan kawasan paya bakau sejak beberapa dekad kebelakangan ini.

Hutan paya bakau bukan sahaja melindungi daripada hakisan tanah tetapi mengumpulkan semula tanah yang terhakis dari laut. Ianya berlaku apabila ombak menolak tanah/lumpur dari laut ke daratan dan hutan paya bakau dengan sistem akarnya yang unik dapat menggumpul tanah berkenaan. Ini merupakan fenomena yang unik, kerana kecenderungan laut untuk menengelami daratan

Hutan paya bakau merupakan tempat yang sesuai bagi pembiakan beberapa spesies seperti ikan, ketam, udang dan, kerang di mana hutan ini merupakan tempat hidupan berkenaan menetas dan membesar sebelum kembali ke laut. Jika hilangnya hutan ini ianya bukan sahaja memberi kesan tidak langsung tetapi juga kesan langsung ke atas ekonomi sesebuah negara akibat kehilangan pendapatan dari industri perikanan.

Dikebanyakan negara di Asia Tenggara dan Pasifik, hutan paya bakau dikomersilkan dengan mengeluarkan kayu untuk pembinaan, kayu api dan arang. Pengalaman menunjukkan bahawa jika aktiviti ini diurus dengan sempurna, ianya dapat menghasilkan barangan tanpa merosakkan hutan ini dengan teruk dan sementara itu ianya boleh mengekalkan sebagai nursery bagi hidupan laut.
Disesetengah tempat terutamanya India, pengambilan tanin dari pokok bakau masih lagi dijalankan. Tanin ini digunakan dalam industri kulit.
Walaubagaimanapun, keunikan kawasan hutan ini menjadi tempat persinggahan pelbagai spesies burung yang berhijrah dari hemisfera selatan ke utara dan sebaliknya akibat dari peredaran musim. Ianya boleh dieksploitasikan untuk pelancungan tanpa mengorbankan hutan itu sendiri dari tuntutan komersial. Tidak dapat digambarkan bertapa pentingnya kawasan ini kepada manusia samada secara langsung mahupun tidak. Jika kawasan ini dimusnahkan tunggu shajalah akibatnya.

Kegunaan Hutan Bakau

Banyak spesies ikan, udang dan ketam yang bernilai komersial hidup di kawasan bakau dan persekitarannya. Keuntungan daripada kegiatan perikanan di kawasan bakau mencecah berjuta-juta ringgit setahun.
Penduduk setempat dan lain-lain kawasan turut menggunakan pokok bakau sebagai sumber kayu balak.
Penduduk di kawasan pantai pula menggunakan kayu bakau untuk membina rumah dan bot (sebagai rasuk, alang, pelancar dan tiang)
.Kayu bakau juga digunakan untuk membuat perangkap ikan
Arang dan kayu api selain daripada menjadi sumber bahan api
Kraftangan dan barangan rumah (pemegang alatan dan perabot).
Tanin yang diperolehi daripada kulit pokok bakau digunakan untuk mewarnakan jaring ,kain layar dan pelekat plastik.
Banyak bahagian tumbuh-tumbuhan bakau boleh dimakan dan sememangnya dijadikan makanan oleh penduduk setempat
Ubat-ubatan (contohnya dedaun , tunas , buah-buahan dan bijibenihnya).
Daun-daun Nipah yang bersaiz besar digunakan dalampembuatan atap dan rokok daun serta penganyaman bakul dan tikar.


UBAT-UBATAN DARI HUTAN BAKAU

Kulit buah Tumu/Berus memberhentikan darah dan airnya digunakan untuk merawat mata
Asap pembakaran kulit kayu pokok Buta-buta dikatakan dapat membantu menyembuhkan penyakit kusta
Buah Pong-pong digunakan sebagai racun tikus.

Ekstrak kulit kayu Tengar atau Dungun mengurangkan penyakit demam malaria

Masalah hutan bakau

Hutan bakau tidak tahan dengan tahap gangguan yang tinggi dan amat sensitif terhadap :
penukaran tanah
penebangan hutan
penebusgunaan
pencemaran.

Banyak kawasan bakau ditebang untuk memberi laluan kepada kegiatan :

akuakultur
ternakan ikan dalam sangkar
kolam ternakan udang dan ikan air masin
Zon perindustrian yang berdekatan dengan pelabuhan
Pembinaan kawasan pangkalan nelayan
Pelabuhan dan tapak gudang kontena-kontena
Perbandaran dan perkampungan nelayan poinggir pantai.
Tempat pembuagan sisa cecair ole kapal dagangan dan bot nelayan.

Ekosistem yang mudah terjejas (sensitif) ini perlu dipulihara sebagai simpanan alam semula jadi atau taman alam. Banyak usaha perlu dilakukan untuk meningkatkan kesedaran awam dan menanamkan rasa tanggungjawab dalam diri kita untuk memulihara warisan bakau semula jadi yang menyimpan sebahagian daripada flora dan fauna dunia yang terancam

Pelbagai keadaan yang tidak menyenangkan wujud di dalam dan di sekitar hutan bakau. Namun begitu ia juga merupakan ekosistem tanah bencah yang paling produktif. Tahap kemasinan yang tinggi, kandungan oksigen yang rendah di dalam air dan tanah, keadaan tanah yang tidak stabil dan tidak berupaya menyokong pokok-pokok besar adalah di antara beberapa aspek persekitaran ini.

Walau bagaimanapun, tumbuh-tumbuhan dan haiwan yang mendiami kawasan bakau telah menyesuaikan diri dengan persekitaran sebegini dengan membentuk beberapa ciri penyesuaian yang istimewa.
Tumbuh-tumbuhan bakau mengatasi kandungan oksigen yang rendah dengan akar udara khas yang dikenali sebagai ‘pneumatofor’ iaitu akar yang tumbuh secara menegak daripada permukaan tanah untuk mendapatkan oksigen.

Kawasan bakau mempunyai tanah lembut yang seakan-akan tanah liat dan tumbuh-tumbuhan bakau dapat tumbuh dengan tegap dengan menggunakan akar banir dan akar sokong.
Tanah yang berkelodak dan perubahan pasang surut (air pasang surut) tidak sesuai bagi perkembangan anak pokok bakau. Untuk mengatasi masalah ini, tumbuh-tumbuhan bakau mempunyai kaedah percambahan biji benih yang unik yangdikenali sebagai ‘vivipariti’.Tumbuh-tumbuhan vivi parus mempunyai biji benih yang boleh membesar dan mengeluarkan akar dan pucuk muda semasa ia masih lagi berada bersama pokok induk. Anak benih ini kemudiannya akan jatuh daripada induknya dan tertanam di dalam tanah. Ia akan terus membesar atau kekal dorman sehinggalah dihanyutkan arus ke tempat yang lebih sesuai untuk membesar.

Ancaman Terhadap Hutan Bakau

Penebangan hutan bakau secara terlarang
Penukaran kawasan hutan bakau kepada kawasan pertanian
Penukaran kawasan hutan bakau kepada kolam akuakultur
Penukaran kawasan hutan bakau kepada kawasan pembangunan bandar dan industri
Penggunaan peralatan perikanan yang merosakkan
Pencemaran (minyak, bahan buangan)
Pemburuan haiwan-haiwan di kawasan hutan bakau


Mahu membantu memulihara hutan bakau?

Akar pokok bakau yang unik ini dapat membantu ianya tumbuh dengan baik di kawasan berlumpur dan arus pasang surut.























KITARAN AIR

Apakah kitaran air?

Apakah kitaran air? Saya boleh jawab soalan itu dengan mudah - ia adalah "saya" seluruhnya. Kitaran air menghuraikan kewujudan and pergerakan air di permukaan bumi, di dalam bumi dan di atmosfera atas bumi. Air bumi sentiasa dalam pergerakan dan sentiasa berubah bentuk, dari cecair ke wap ke ais dan kembali semula. Kitaran air telah bertindak berbilion-bilion tahun dan semua hidupan di bumi bergantung kepadanya; Bumi akan menjadi sebuah tempat tanpa hidupan jika tiadanya.

Ringkasan kitaran air.

Kitaran air tiada titik permulaan, tetapi tempat permulaan yang agak baik ialah lautan. Matahari, yang menggerakkan kitaran air, memanaskan air dalam lautan, yang tersejat sebagai wap ke dalam udara. Arus udara yang naik akan membawa wap-wap ke atas atmosfera, di mana suhu sejuk akan menyebabkan wap-wap tersebut terpeluwap menjadi awan.

Arus udara memindahkan awan-awan mengelilingi bumi, dan titisan-titisan awan akan berlaga, berkembang besar, dan kemudian jatuh keluar dari awan sebagai kerpasan. Sebahagian kerpasan jatuh sebagai salji dan kemudian berlonggok sebagai kemuncak ais dan glasier.

Salji di iklim lebih panas akan cair apabila musim bunga tiba, dan air yang tercair itu mengalir di atas permukaan bumi sebagai air larian cairan salji. Hampir semua kerpasan akan jatuh semula ke lautan atau daratan, dan akibat tarikan graviti, ianya akan mengalir di permukaan bumi sebagai air larian permukaan. Tetapi bukan semua daripada air larian ini akan mengalir ke dalam sungai kerana sebahagian besar daripadanya akan menyerap ke dalam tanah sebagai infiltrasi.

Sebahagian daripada air ini akan berada berdekatan dengan permukaan bumi, dan akan menyerap ke dalam sumber-sumber air permukaan serta lautan sebagai 'luahan'air tanah. Terdapat juga air yang akan dipancut keluar sebagai 'matair'daripada celah-celah permukaan bumi. Air permukaan yang cetek pula diserap oleh akar-akar tumbuhan dan akan disingkirkan dari permukaan daun melalui proses transpirasi tumbuhan.

Sedikit sebanyak daripada air ini akan diserap semakin mendalam ke dalam tanah dan akan mengisi 'Akuifer' (batuan sub-permukaan) yang dapat menyimpan air dalam kuantiti yang besar untuk jangka masa yang lama. Tetapi melalui tindakkan masa,air ini akan sentiasa bergerak untuk kembali semula ke dalam lautan,dan di sinilah kitaran air akan "tamat" ...dan juga "bermula".

Bahagian-bahagian bagi kitaran air

U.M Geological Survey ( UMGC ) telah mengenal pasti 15 bahagian berbeza bagi kitaran air iaitu:
Air simpanan di lautan
Sejatan
Transpirasi
Air atmosfera
Pemeluwapan
Kerpasan
Air simpanan di dalam ais dan salji
Aliran air dari cairan salji ke dalam sungai
Air larian permukaan
Aliran sungai
Simpanan Air Tawar
Infiltrasi
Simpanan air bawah atnah
Luahan air bawah tanah
Mata air

JUGA: Pembahagian air dunia

Air simpanan di dalam lautan : Air garam di dalam lautan dan laut daratan.

Laut bagaikan "stor" bagi air

Sebenarnya lebih banyak air disimpan dalam "stor" bumi iaitu lautan untuk suatu jangka masa yang lama daripada ia melalui proses kitaran air. Lebih kurang 1,338,000,000 kilometer kubik ( 321,000,000 batu kubik ) bagi jumlah air simpanan dunia iaitu sebanyak 1,386,000,000 kilometer kubik ( 332,500,000 batu kubik ) disimpan di dalam lautan dunia. Kuantiti ini ialah lebih kurang 96.5 peratus. Lautan akan membekalkan sebanyak 90% daripada air sejatan yang terdapat dalam proses kitaran air.

Kuantiti air dalam lautan akan berubah apabila melalui suatu tempoh masa yang panjang. Semasa tempoh iklim yang lebih sejuk, lebih banyak kemuncak ais dan glasier akan terbentuk yang mengakibatkan pengurangan dalam kuantiti air laut. Keadaan sebaliknya akan berlaku semasa musim panas. Semasa zaman air batu, paras air laut adalah 122 meter ( 400 kaki ) lebih rendah daripada zaman sekarang. Apabila keadaan bumi adalah lebih panas pada 3 juta tahun yang lalu, paras air laut mungkin berada pada 50 meter ( 165 kaki ) lebih tinggi.



Pergerakkan dalam lautan

Arus-arus dalam lautan akan menyebabkan pergerakkan kuantiti air yang besar mengelilingi dunia. Pergerakkan ini akan mempunyai pengaruh yang tinggi terhadap proses kitaran air dan iklim dunia. "Gulf stream" adalah sangat popular,iaitu pengaliran air sungai yang panas di Lautan Atlantik yang bergerak daripada Teluk Mexico ke Great Britain. Gulf Stream menggerakkan lebih daripada 100 kali jumlah air sungai di dunia ini dengan kelajuan sebanyak 97kilometers ( 60 batu ) dalam satu hari.

Sejatan: Perubahan air daripada cecair kepada gas atau wap
Sejatan dan sebab berlakunya sejatan
Sejatan ialah suatu proses yang melibatkan perubahan air daripada cecair kepada gas atau wap. Proses ini merupakan cara yang penting bagi air untuk menyerap semula ke dalam kitaran air daripada bentuk cecair kepada bentuk wap di atmosfera. Lautan, laut, tasik,dan sungai membekalkan lebih kurang 90% lembapan atmosfera melalui proses sejatan, dengan 10% lagi melalui proses transpirasi tumbuhan.

Apabila kelembapan relatif bagi udara ialah 100 % (dalam fasa tepu), Bahangan ( tenaga ), daripada matahari diperlukan untuk proses sejatan. Tenaga ini digunakan untuk memutuskan ikatan-ikatan kimia yang memegang molekul-molekul air bersama.Hal ini dapat menjelaskan sebab air dapat menyejat dengan mudah pada titik didih ( 212° F, 100° C ) dan sejatan semakin berkurang apabila mendekati titik beku.sejatan tidak akan berlaku.Proses sejatan dapat menghilangkan kepanasan di alam sekeliling kita, maka inilah sebab utama sejatan daripada permukaan kulit dapat menyejukkan badan kita.

Sejatan dan proses kitaran air

Sejatan daripada lautan adalah cara utama penyerapan air laut ke dalam atmosfera. Permukaan laut yang luas ( lebih daripada 70% daripada permukaan bumi dilitupi oleh lautan ) membolehkan sejatan dapat berlaku secara besar-besaran.Secara global,kuantiti air yang hilang secara sejatan akan dikembalikan pada kuantiti yang sama ke permukaan bumi melalui titisan air hujan. Tetapi penerimaan air hujan adalah tidak sekata dan berbeza-beza mengikut kedudukan geografi sesebuah negara.

Proses sejatan lebih mudah berlaku daripada hujan di kawasan lautan manakala hujan mudah didapati daripada proses sejatan di kawasan daratan.Sebahagian besar air sejatan daripada laut akan kembali semula ke dalam lautan sebagai titisan air hujan.Hanya 10% daripada air sejatan laut akan dipindah ke daratan melalui proses hujan.Molekul air akan berada di udara selama 10hari selepas melalui proses sejatan.

Transpirasi : Pergerakkan wap air dari daun tumbuhan kepada lapisan atmosfera

Transpirasi dan daun tumbuhan
Proses transpirasi ialah proses pengangkutan lembapan air melalui tumbuhan dari akarnya kepada liang-liang kecil pada permukaan daun,dan di sinilah ia akan berubah bentuk menjadi wap air dan dibebaskan ke atmosfera bumi. Transpirasi ialah proses sejatan air dari permukaan daun. 10% daripada kelembapan bumi dijangka disingkirkan oleh tumbuhan melalui proses transpirasi.

Secara umumnya, proses transpirasi pada tumbuhan tidak dapat dilihat oleh mata kasar sungguhpun air akan menyejat dari permukaan daun, tetapi anda tidak mungkin keluar untuk melihat tumbuhan anda mengalami proses "perpeluhan". Semasa tempoh percambahan, sehelai daun akan mengalami transpirasi dan berat air yang ditranspirasikan adalah jauh lebih banyak daripada beratnya sendiri.

Satu ekar tanah yang ditumbuhi oleh jagung akan menyingkirkan sebanyak 11,400-15100 liter (3,000-4000 gelen) air setiap hari dan pokok oak pula akan membebaskan 151,000 liter ( 40,000 gelen )air setahun melalui proses transpirasi.
Keadaan atmosfera yang mempengaruhi proses transpirasi
Kuantiti air yang ditranspirasikan oleh tumbuhan berbeza mengikut kedudukan geografi dan masa.

Kadar transpirasi dipengaruhi oleh faktor seperti:

Suhu :Kadar transpirasi meningkat apabila suhu bumi meningkat,terutamanya semasa musim percambahan,iaitu keadaan udara buni yang lebih panas.
Kelembapan bandingan: Apabila kelembapan bandingan di sekitar tumbuhan meningkat,maka proses transpirasi bagi tumbuhan tersebut akan menurun. Air lebih senang untuk menyejat ke dalam atmosfera pada keadaan udara yang kering jika dibandingkan dengan udara yang lebih lembap.

Pergerakkan air dan udara : Peningkatan pergerakkan udara di sekitar sesuatu tumbuhan akan mengakibatkan kadar transpirasi manjadi lebih cepat.
Jenis tumbuhan: Kadar transpirasi adalah berbeza mengikut tumbuhan. Tumbuhan yang didapati di kawasan iklim panas seperti kaktus boleh menyimpan lebih banyak air dengan mengurangkan kadar transpirasinya.



Simpanan air di dalam atmosfera sebagai wap, awan dan lembapan.

Atmosfera kita dipenuhi oleh air

Sungguhpun atmosfera kita bukan merupakan "stor" air yang paling penting,namun demikian ia boleh diibaratkan sebagai "lebuhraya" yang digunakan untuk membolehkan pergerakkan air mengelilingi dunia. Atmosfera sering dipenuhi oleh kandungan air dan ini boleh dilihat secara ketara melalui awan-awan atmosfera.Tetapi udara juga mengandungi air -air yang terkandung dalam partikel kecil yang sukar dilihat dengan mata kasar. Isipadu air di atmosfera pada masa ini ialah lebih kurang 12,900 kilometer kubik ( 3,100 batu kubik ).Jika semua air di atmosfera bertukar bentuk kepada air hujan dan semua titisan ini jatuh ke permukaan bumi,maka air ini akan melitupi permukaan bumi setinggi 2.5 cm,iaitu 1 inci.

Kondensasi : Pertukaran air daripada bentuk wap kepada cecair

Kondensasi ialah proses pertukaran air daripada bentuk wap kepada cecair. Proses ini memainkan peranan penting kepada kitaran air kerana kondensasi penting dalam proses pembentukkan awan.Awan seterusnya pula menghasilkan hujan dan inilah cara utama untuk air sejatan kembali semula ke bumi.

Kondensasi ialah proses yang terbalik bagi sejatan.
Kabus juga berlaku sebagai akibat daripada proses kondensasi dan juga menyebabkan berlakunya keadaan cermin mata anda yang menjadi kabur apabila anda berpindah daripada sebuah bilik yang sejuk kepada luar bilik pada suatu hari yang panas serta lembap, bagi titisan air yang meleleh pada permukaan luar gelas anda, serta bagi pembentukkan air pada permukaan dalam tingkap di rumah anda pada hari yang sejuk.

Proses kondensasi di udara

Sungguhpun pada suatu hari yang cerah tanpa litupan awan, udara masih mengandungi air yang berada dalam bentuk wap atau titisan air yang adalah terlalu kecil untuk dilihat oleh mata kasar kita. Molekul-molekul air akan bergabung dengan partikel debu, garam dan asap di udara untuk membentuk titisan awan yang seterusnya akan bergabung dengan titisan-titisan awan yang lain untuk membentuk awan.Titisan air yang bergabung sesama sendiri akan bertambah dari segi saiz dan seterusnya menyebabkan berlakunya kerpasan.

Awan terbentuk di atmosfera kerana udara yang mengandungi wap air akan bergerak ke permukaan atas atmosfera dan menyejuk.Matahari akan memanaskan udara di sekitar permukaan bumi dan menyebabkan udara tersebut menjadi lebih ringan dan meningkat ke kawasan yang lebih sejuk.Dengan suhu yang semakin rendah,maka lebih banyak proses kondensasi dapat berlaku yang seterusnya meningkatkan pembentukkan awan di atmosfera.

Kerpasan : Proses pelepasan air daripada awan

Kerpasan ialah proses pelepasan air daripada awan dalam bentuk air hujan, salji atau hujan batu. Proses ini merupakan laluan penting bagi air di atmosfera kembali semula ke bumi dan kebanyakkan proses berlaku dalam bentuk air hujan.

Bagaimana titisan air hujan terbentuk?

Awan yang terapung di atmosfera mengandungi wap air dan titisan awan yang tidak dapat jatuh ke permukaan bumi sebagai hujan kerana saiznya yang kecil,tetapi saiznya adalah cukup besar untuk membentuk awan yang dapat dilihat oleh manusia. Air di langit akan mengalami proses sejatan dan kondensasi secara berterusan. Kebanyakkan daripada air yang terkondensasi di dalam awan tidak akan jatuh ke bumi sebagai titisan air hujan kerana turbulen udara yang mengampaikan awan-awan di atmosfera.Proses hujan hanya dapat berlaku jika titisan air mula mengalami proses kondensasi dan bergabung untuk membentuk titisan-titisan air besar dan menjadi cukup berat untuk membentuk hujan.Pembentukkan satu titisan air hujan memerlukan gabungan berjuta-juta hablur air untuk membentuk awan.

Kadar kerpasan berbeza dari segi kedudukan geografi dan masa
Penerimaan air hujan adalah tidak sekata bagi dunia ini,sungguhpun bagi sesebuah negara atau bandar. Sebagai contoh,di Atlanta ,Georgia, USA, hujan kilat pada musim panas akan menyebabkan penerimaan air hujan lebih sebanyak satu inci atau lebih.Hal ini pula menyebabkan keadaan menjadi lebih kering di kawasan yang terletak sejauh beberapa kilometer daripadanya.

Tetapi kuantiti air hujan yang diterima oleh Georgia dalam satu bulan sering adalah lebih banyak daripada penerimaan air hujan oleh Las Vegas,Nevada dalam satu tahun. Rekod dunia bagi penerimaan purata tahunan bagi air hujan dipegang oleh Mt.Waialeale,Hawaii,iaitu lebih kurang 1,140cm ( 450 inci) dalam satu tahun.Hal ini menunjukkan perbezaan ketara dengan negara Afrika, Chile iaitu negara-negara yang tidak mengalami hujan selama 14 tahun.
Peta di bawah menunjukkan purata air hujan tahunan dalam milimeter dan inci bagi seluruh dunia ini. Kawasan hijau cerah boleh dianggap sebagai kawasan "gurun". Kemungkinan besar anda menganggap kawasan Sahara di Afrika ialah kawasan gurun tetapi pernahkan anda juga menganggap Greenland dan Antartika sebagai kawasan gurun juga?

Simpanan air di dalam ais,glasier dan salji:

Kemuncak ais dunia

Air yang telah disimpan selama suatu jangka masa yang panjang di dalam ais,salji dan glasier adalah sebahagian daripada kitaran air global.Sebahagian besar,iaitu hampir 90% daripada ketulan ais bumi didapati di Antartika,manakala 10% lagi pula didapati di kemuncak ais Greenland.Ketebalan bagi kemuncak ais di Greenland secara puratanya ialah 1,500meter ( 5,000 kaki) tetapi boleh mencapai ketebalan sebanyak 4,300meter ( 14,000 kaki).

Pencairan dan pembekuan ais serta glasier

Iklim dunia sentiasa mengalami perubahan tetapi kadarnya tidak begitu cepat sehingga boleh diperhatikan oleh manusia.Dunia kita telah mengalami pelbagai jenis iklim,dari tempoh iklim panas semasa kewujudan dinosour pada 100 juta tahun yang lalu,hingga ke tempoh musim sejuk semasa zaman air batu pada 20,000 tahun yang lalu. Hampir seluruh hemisfera utara telah dipenuhi oleh ais dan glasier semasa zaman air batu yang lalu.

Sedikit sebanyak fakta tentang glasier dan kemuncak ais
Glasier menutupi 10 hingga 11 % permukaan di bumi ini
Jika semua glasier melebur pada masa ini, maka paras laut akan meningkat sebanyak 70 meter ( 230 kaki ).Sumber: Pusat Data Nasional Bagi Salji Dan Ais
Semasa zaman air batu, paras laut adalah 122meter ( 400 kaki )lebih rendah jika dibandingkan pada masa ini dan glasier menutupi lebih kurang satu pertiga daripada kawasan daratan bumi.
Semasa musim panas yang lalu,iaitu 125,000 tahun yang lepas,laut adalah 5.5 meter ( 18 kaki ) lebih tinggi daripada zaman sekarang. Kemungkinan besar paras laut adalah 50 meter( 165 kaki ) lebih tinggi pada 3 juta tahun yang lalu.

Air larian cairan salji ke dalam sungai:

Secara global, air larian daripada salji membentuk sebahagian besar daripada pergerakkan air di dunia ini.Di kawasan iklim yang lebih sejuk,air larian daripada musim bunga dan aliran air sungai berpunca daripada pencairan salji dan ais.Selain daripada berlakunya banjir,pencairan salji pada kadar yang terlalu cepat akan menyebabkan berlakunya tanah runtuh dan.

Cara yang paling baik untuk memahami pengaruh cairan salji ke atas aliran air sungai adalah dengan melihat graf hidro di bawah yang menunjukkan min aliran air sungai harian (purata aliran air sungai untuk setiap hari) bagi tempoh 4 tahun untuk North Fork American River di North Fork Dam,California,USA.Kemuncak-kemuncak tinggi dalam carta ialah akibat daripada pencairan salji.Fakta menunjukkan perbandingan antara min harian aliran sungai pada bulan March 2000 ialah 1,200 kaki kubik sesaat manakala pada bulan Ogos, iaitu selepas pencairan salji secara keseluruhannya,aliran air sungai telah berkurang iaitu mempunyai julat antara 55-75 kaki kubik sesaat.

Air larian daripada pencairan salji berbeza-beza mengikut musim dan juga tahun.Sila buat perbandingan antara kemuncak bagi aliran air sungai pada tahun 2000 dengan kemuncak yang lebih rendah bagi aliran air sungai untuk tahun 2001. Ia menunjukkan satu musim kemarau yang serius telah melanda kawasan California pada tahun 2001.Kekurangan air yang disimpan sebagai longgokan salji semasa musim sejuk akan mengurangkan bekalan air untuk sepanjang tahun itu.Hal ini akan mempengaruhi kuantiti air yang disimpan dalam kolam air yang terletak di hilir sungai dan seterusnya mempengaruhi jumlah kuantiti air yang boleh dibekalkan untuk pertanian dan bekalan manusia.

Air larian permukaan:




Air larian kerpasan yang mengalir daripada permukaan tanah ke dalam sungai

Air larian permukaan ialah hasil daripada air larian kerpasan merentasi bumi.
Kebanyakkan orang beranggapan bahawa air hujan akan jatuh ke permukaan bumi dan mengalir merentasi bumi yang seterusnya akan mengalir ke dalam sungai dan akhirnya ke dalam lautan dunia.Sebenarnya perkara ini adalah lebih kompleks,kerana sungai juga akan memperolehi dan menghilangkan air ke dalam tanah dalam bumi kita.Tetapi sejumlah besar air sungai diperolehi secara terus daripada air larian kerpasan yang juga didefinisikan sebagai air larian permukaan.

Sebahagian daripada air hujan selalunya akan menyerap ke dalam permukaan bawah tanah,tetapi apabila air hujan dikenakan ke atas permukaan keras dan telap seperti jalan raya dan kawasan tempat letak kereta,maka air ini akan mula mengalir ke kawasan yang lebih rendah sebagai air larian.Semasa berlakunya hujan lebat,anda mungkin berpeluang untuk melihat pembentukkan anak-anak sungai yang mengalir daripada kawasan tanah tinggi ke kawasan tanah rata.Air akan mengalir sepanjang terusan air di daratan sebelum ia memasuki sesebuah sungai.Gambar ini menunjukkan cara air larian permukaan ( di sini air larian mengalir keluar dari jalan raya ) dan memasuki suatu teluk yang kecil.Dalam kes ini,air larian akan mengalir merentasi tanah gondol dan membawa bersama mendapan bersamanya ke dalam sungai ( kesannya adalah buruk kepada kualiti air ).

Air larian yang memasuki teluk ini memulakan perjalannya semula ke dalam lautan.

Seperti semua bahagian dalam suatu kitaran air,interaksi di antara proses kerpasan dan air larian permukaan berbeza mengikut masa dan keadaan geografi. Kejadian hujan kilat yang sama di hutan Amazon dan gurun yang terdapat di selatan timur bagi negara Amerika akan menunjukkan air larian permukaan yang berbeza. Air larian permukaan dipengaruhi oleh faktor-faktor iklim dan cuaca serta keadaan fizikal geologi dan topografi bagi sesebuah tanah. Hanya satu pertiga daripada air hujan yang jatuh ke atas bumi akan mengalir ke dalam sungai yang seterusnya dikembalikan semula ke dalam lautan. Bahagian selebihnya iaitu dua pertiga daripadanya akan mengalami proses sejatan,transpirasi atau akan menyerap semula ke dalam tanah. Air larian permukaan boleh digunakan oleh manusia untuk kegunaan seharian.

Aliran Sungai: Pergerakan Air Dalam Sebatang sungai

U.M Geological Survey ( UMGS ) telah menggunakan istilah " aliran sungai " untuk menjelaskan kuantiti air yang mengalir dalam sebatang sungai,anak sungai atau
Kepentingan sungai

Sungai bukan hanya setakat penting kepada manusia, tetapi kepada semua benda hidup di dunia ini.Sungai bukan sahaja merupakan suatu tempat rekreasi yang baik untuk manusia serta haiwan peliharaan tetapi manusia akan menggunakan air sebagai sumber air minuman,bagi aktiviti perairan, menjana tenaga elektrik, untuk penyingkiran hasil buangan( diharapkan hasil buangan yang telah mengalami proses rawatan ),pengangkutan barangan dan untuk memperolehi makanan. Sungai adalah sangat penting untuk semua jenis flora dan fauna.Selain itu, sungai juga membolehkan bawah tanah sentiasa dipenuhi oleh air dengan mengalirkan air ke bawah tanah melalui dasar sungai. Lautan kita juga sentiasa dipenuhi dengan air kerana sentisa menerima pengaliran air sungai.
Kawasan tadahan dan sungai

Semasa kita memikirkan tentang sungai,adalah sangat penting untuk kita juga memikirkan tentang kawasan tadahan bagi sungai.Apakah itu kawasan tadahan? Jika anda sedang berdiri di atas bumi,maka lihatlah ke bawah. Bumi yang sedang anda pijak seperti semua orang yang lain ialah suatu kawasan tadahan.Kawasan tadahan ialah kawasan pengumpulan air yang sama apabila berlakunya hujan. Kawasan ini boleh sekecil suatu tapak kaki di atas lumpur sehinggalah saiz sebesar suatu kawasan yang dapat menutupi seluruh tanah yang mengalirkan air ke dalam Sungai Mississippi yang seterusnya akan mengalir ke dalam Teluk Mexico. Kawasan tadahan yang kecil akan dilingkungi oleh kawasan tadahan yang lebih besar.Semuanya bergantung kepada titik aliran keluar iaitu semua tanah permukaan bumi yang mengalirkan air kepada titik tersebut merupakan kawasan tadahan bagi lokasi titik aliran keluar itu. Kawasan tadahan adalah sangat penting kerana aliran sungai dan kualiti air akan dipengaruhi oleh kegiatan manusia di kawasan tersebut.

Aliran sungai akan sentiasa mengalami perubahan

Aliran sungai akan sentiasa berubah,dari sehari ke sehari bahkan dari seminit ke minit yang lain. Tetapi pengaruh yang paling penting bagi aliran sungai ialah air larian kerpasan dalam sesebuah kawasan tadahan. Air hujan akan menyebabkan peningkatan paras sungai, tetapi peningkatan paras tersebut hanya dapat berlaku jika kawasan tadahan mengalami hujan pada kawasan yang lebih tinggi,iaitu air akan mengalir ke bawah melalui lokasi aliran keluar.Saiz bagi sesebuah sungai bergantung kepada saiz kawasan tadahan air baginya. Sungai yang besar akan mempunyai kawasan tadahan air yang lebih besar dan sebaliknya pula sungai yang kecil akan mempunyai kawasan tadahan air yang lebih kecil.Saiz sungai yang berbeza akan bertindak balas secara berbeza kepada ribut petir dan kejadian hujan.

Kadar peningkatan dan penurunan paras air sungai bagi sungai besar adalah lebih perlahan jika dibandingkan dengan sungai kecil. Dalam sebuah kawasan tadahan yang kecil,paras air sungai akan berubah dalam tempoh masa minit atau jam. Sungai besar pula akan mengambil masa beberapa hari untuk mengalami peningkatan dan penurunan paras airnya.Selain itu,kejadian banjir pula akan dialami sebanyak beberapa hari kerana tempoh masa beberapa hari diperlukan supaya semua air yang jatuh beratus batu di hulu sungai dapat .

Air simpanan: Kewujudan air di permukaan bumi

Satu bahagian dalam kitaran air yang mempunyai signifikasi yang tinggi kepada semua benda hidup di muka bumi ini ialah kewujudan air di permukaan bumi.Tanyalah jiran anda atau pokok tomato, ikan "trout" atau seekor nyamuk. Air permukaan termasuk sungai, kolam, tasik,tasik buatan dan 'Tanah Lembap.'
Pengaliran air keluar dan masuk akan menyebabkan kuantiti air dalam sungai dan tasik sentiasa berubah. Pengaliran masuk adalah disebabkan oleh kerpasan, air larian permukaan,resapan bawah tanah dan pengaliran daripada cabang-cabang sungai kecil. Pengaliran keluar daripada sungai dan tasik pula disebabkan oleh proses sejatan dan resapan ke bawah tanah. Manusia juga menggunakan sumber air permukaan untuk memenuhi keperluan sehariannya.

Kuantiti dan lokasi bagi air permukaan bumi akan mengalami perubahan selepas suatu tempoh masa dan ruang tertentu,sama ada secara semula jadi atau sebagai akibat daripada aktiviti manusia.

Air permukaan ialah nadi penggerak bagi semua benda hidup
Gambar di Nile Delta,Egypt ini jelas menunjukkan bahawa benda hidup juga dapat bercambah di kawasan gurun hanya jika terdapat bekalan air permukaan ataupun bawah tanah. Air permukaan memang dapat menyokong semua benda hidup di dunia ini dan air bawah tanah terbentuk sebagai akibat daripada resapan ke bawah air permukaan bumi ke dalam akuifer bawah tanah.

Anda mungkin fikir bahawa ikan yang hidup dalam lautan (air masin) tidak dipengaruhi oleh air tawar, tetapi, tanpa air tawar sebagai sumber air lautan, air lautan akan lama-kelamaan tersejat dan menjadi terlalu masin untuk ikan hidup.
Secara relatifnya, air tawar didapati dalam kuantiti yang sangat sedikit di permukaan bumi. Hanya 3% daripada jumlah air di bumi ini ialah air tawar, dan tasik air tawar serta paya bakau hanya membekal 0.29% daripada air bumi. 20% daripada jumlah air tawar didapati dalam sebuah tasik iaitu tasik Baikal di Asia. Selain itu,20% lagi pula disimpan di dalam Great Lakes ( Huron, Michgan, dan Superior ) yang terdapat di Amerika Syarikat.

Sungai hanya menyumbang kepada 0.006% daripada jumlah air tawar di bumi ini. Maka anda dapat lihat bahawa semua benda hidup di bumi ini disokong oleh kuantiti air yang begitu sedikit daripada jumlah bekalan air dunia,dan ini boleh diibaratkan sebagai" satu titik air dalam sebuah baldi."

Infiltrasi: Proses pergerakkan air ke dalam bahagian bawah tanah dan batu dari permukaan atas bumi.

Air bawah tanah bermula daripada kerpasan



Di mana-mana sahaja kawasan di dunia ini,sebahagian daripada air yang turun sebagai titisan air hujan atau salji akan menyerap masuk ke dalam permukaan tanah dan ketulan batu. Kuantiti resapan dipengaruhi oleh beberapa faktor yang berbeza. Resapan sebagai akibat daripada kerpasan terhadap kemuncak ais di Greenland mungkin adalah sangat kecil jika dibandingkan dengan gambar ini yang menunjukkan sebatang anak sungai yang "hilang" ke dalam sebuah gua di Georgia,USA, maka ini membuktikan bahawa sebatang anak sungai dapat menyerap secara terus ke dalam air bawah tanah.

Sebahagian besar daripada air yang meresap ke dalam tanah akan berada dalam lapisan tanah yang berdekatan dengan permukaan bumi, dan ia mungkin akan menyerap masuk ke dalam aliran anak sungai melalui celah di tebing sungai. Terdapat juga air yang akan menyerap masuk jauh ke dalam kerak muka bumi dan mengisi akuifer bawah tanah. Jikalau akuifer adalah cetek atau kurang padat dan membolehkan pergerakkan air secara senang melaluinya,maka manusia boleh menggali sebuah perigi untuk kegunaan mereka. Air dapat mengalir melalui suatu jarak yang sangat jauh atau berada sebagai simpanan air bawah tanah untuk suatu tempoh masa yang lama sebelum kembali semula ke permukaan bumi atau sumber-sumber air yang lain seperti sungai dan lautan.


Air di subpermukaan

Kerpasan yang menyerap masuk ke dalam sub-permukaan tanah selalunya boleh didapati dalam dua bentuk berbeza iaitu zon tidak tepu dan zon tepu. Bagi zon tidak tepu, terdapat air di dalam celah-celah sub-permukaan batu tetapi tanahnya adalah tidak tepu dengan air. Bahagian atas bagi zon tidak tepu air ialah zon tanih. Zon tanih mempunyai ruang-ruang yang dibentuk oleh akar pokok tumbuhan yang membolehkan kerpasan air untuk mengalami proses resapan. Tumbuh-tumbuhan akan menggunakan kandungan air di zon tanah ini. Di bahagian bawah bagi zon tidak tepu ialah zon tepu air yang diisi sepenuhnya bagi celah-celah ruang di antara batu dan partikel tanah. Manusia dapat menggali perigi di kawasan ini untuk mengeluarkan kandungan airnya.

Resapan air bawah tanah: Pergerakkan air dari bawah tanah

Anda dapat melihat air di kawasan sekiling kita,sama ada dalam bentuk tasik, ais, hujan dan salji. Tetapi terdapat juga sejumlah besar air yang tidak dapat anda lihat, iaitu air yang bergerak di bawah tanah. Manusia telah menggunakan air bawah tanah sejak beribu-ribu tahun yang lalu dan masih dipraktikkan pada masa ini sebagai air minuman dan untuk aktiviti pengairan.Kehidupan bumi bergantung kepada air bawah tanah sama seperti pergantungannya terhadap air di permukaan bumi.

Air bawah tanah mengalir di permukaan bawah tanah

Sebahagian daripada kerpasan yang jatuh ke permukaan daratan akan diserap masuk ke dalam bumi untuk membentuk air bawah tanah. Sebaik sahaja berada di bawah tanah, sebahagian daripada air akan mengalir berdekatan dengan permukaan bumi dan akan disingkirkan ke dalam dasar alur sungai,tetapi disebabkan oleh tarikkan graviti,maka kebanyakkannya akan terus diserap ke dalam kerak bumi.

Gambarajah ini menunjukkan arah dan kelajuan bagi pergerakkan air bawah tanah ditentukan oleh beberapa ciri akuifer dan lapisan batasannya ( batu yang padat menjadikan air sukar untuk menyerap masuk ke dalamnya ) di bawah tanah. Pergerakkan air bawah tanah bergantung kepada darjah ketelapan iaitu dan porositi ( iaitu jumlah ruang kosong di dalamnya) batu sub-permukaan. Jika secara relatifnya pengaliran air adalah senang dalam batu, maka air bawah tanah tersebut akan dapat bergerak melalui suatu jarak yang jauh dalam tempoh masa beberapa hari. Tetapi air bawah tanah juga mungkin akan diserap jauh ke dalam akuifer mendalam, dengan ini air akan memerlukan masa beribu-ribu tahun untuk kembali semula ke alam sekitar kita.

Mata air : Tempat air bawah tanah yang dirembes keluar di permukaan bumi

Apakah itu mata air?

Mata air ialah kesan yang didapati apabila sebuah akuifer telah dipenuhi oleh air sehingga melimpah keluar ke permukaan bumi.Mata air boleh didapati dalam pelbagai jenis saiz iaitu dari saiz yang kecil ( mengalir selepas hujan yang lebat ) kepada kolam mata air yang besar iaitu pengaliran air sebanyak berjuta-juta gelen sehari.

Mata air boleh dibentuk dalam pelbagai jenis batu, tetapi ebanyakkannya didapati dalam batu kapur dan dolomite,yang akan merekah secara sangat senang dan boleh dilarutkan oleh air hujan yang seterusnya akan menyebabkan sifat asid padanya. Apabila batu tersebut melarut dan merekah,ruang-ruang akan terbentuk yang membolehkan pengaliran air menerusinya.Jika pengaliran air adalah secara mandatar, maka ia akan mengalir ke permukaan bumi sebagai mata air.

Air daripada mata air bukan selalunya jernih

Air daripada mata air selalunya didapati dalam bentuk yang jernih.Tetapi terdapat juga air daripada sebahagian mata air dunia yang boleh didapati dalam warna "teh".sebagai contoh ialah mata air di Colorado,USA. Ia didapati dalam warna merah kerana air bawah tanahnya telah bercampur gaul dengan garam mineral bawah tanah ( ferum ).Rembesan air daripada mata air yang menunjukkan warna yang sangat gelap akan membuktikkan bahawa pengaliran air yang sangat cepat melalui terusan besar di sekitar alur bvesar tanpa mengalami proses penapisan yang cukup oleh batu untuk menyingkirkan warnanya.






Mata air panas

Mata air panas adalah mata air yang biasa tetapi airnya adalah suam dan di kawasan tertentu adalah panas seperti Taman Negara Yellowstone mata air di Yellowstone National Park,Wyoming,USA. Kebanyakkan mata air panas didapati di kawasan yang telah mengalami aktiviti letupan gunung berapi iaitu air telah dipanaskan apabila bersentuhan dengan batu-bata panas jauh di bawah permukaan bumi. Batu manjadi semakin panas apabila semakin ke dalam kerak bumi dan jika air bawah tanah sampai ke yang menyediakan suatu laluan ke atas permukaan bumi,maka terbentuklah suatu mata air panas.Mata air panas berlaku di merata dunia dan juga boleh didapati di kawasan gunung ais beku.







Stored water as part of the water cycle

Sebahagian besar daripada air disimpan di dalam bumi. Airnya masih bergerak sungguhpun mungkin pada kadar yang sangat perlahan,tetapi ia masih merupakan sebahagian daripada kitaran air dunia. Kebanyakkan air bawah tanah berpunca daripada kerpasan yang menyerap masuk ke bawah dari permukaan atas bumi. Permukaan lapisan atas bagi tanah ialah zon tidak tepu, dan kuantiti airnya akan berubah mengikut perubahan masa tetapi tidak akan menepukan tanah dengan air.

Di bawah lapisan ini ialah zon tepu air, iaitu kawasan yang mengandungi liang, rekahan dan ruang di antara partikel batu yang dipenuhi oleh air. Istilah air bawah tanah menjelaskan kawasan ini. Istilah lain bagi air bawah tanah ialah stor besar bagi simpanan air bumi dan manusia sejagat bergantung kepadanya untuk menjalankan aktiviti harian mereka.
Cikgu berharap agar anda akan menghargai usaha yang Cikgu curahkan selama satu jam ini untuk menggali satu lubang di tepi pantai dalam keadaan matahari terik.

Inilah cara yang paling baik untuk mengilustrasikan konsep cara tanah yang boleh mengalami peresapan,dapat menyimpan air adalah telap dengan air. Paras air merupakan bahagian atas bagi kolam air di dalam lubang ini dan paras airnya adalah sama dengan paras laut. Pasang surutnya arus air akan menyebabkan perubahan paras laut setiap minit,dan paras air di dalam lubang ini juga bergerak seperti air laut yang sentiasa pasang dan surut.

Taburan air global

Sila merujuk kepada carta dan jadual data di bawah untuk penjelasan yang lebih terperinci tentang penyimpanan air dunia. Dapatkah anda perhatikan bahawa daripada jumlah bekalan air di dunia ini iaitu sebanyak 1,386 juta kubik kilometer ( 332.5 juta kubik batu ) air,lebih daripada 96% ialah air masin. Dan daripada jumlah air tawar, lebih daripada 68% terperangkap dalam ais dan glasier manakala 30% lagi air tawar terdapat di bawah tanah.Sumber-sumber air di permukaan bumi seperti sungai dan tasik hanya mempunyai kuantiti sebanyak 93,100 kubik kilometer ( 22,300 batu kubik ),iaitu lebih kurang 1/150 daripada satu peratus bagi jumlah air dunia.Tetapi sungai dan tasik adalah sumber air yang penting untuk kehidupan seharian manusia.


Satu jangkaan bagi pembahagian air global
Sumber air
Isipadu air dalam kilometer kubik
Isipadu air dalam batu kubik
Peratus bagi air
Peratus bagi jumlah air
Lautan, laut dan teluk
1,338,000,000
321,000,000
--
96.5
Kemuncak ais, Glasier dan Salji Tetap
24,064,000
5,773,000
68.7
1.74
Air bawah tanah
23,400,000
5,614,000
--
1.7
tawar
10,530,000
2,526,000
30.1
0.76
Air masin
12,870,000
3,088,000
--
0.94
Soil Moisture
16,500
3,959
0.05
0.001
Ground Ice & Permafrost
300,000
71,970
0.86
0.022
Lakes
176,400
42,320
--
0.013
tawar
91,000
21,830
0.26
0.007
Air masin
85,400
20,490
--
0.006
Atmosfera
12,900
3,095
0.04
0.001
Air paya bakau
11,470
2,752
0.03
0.0008
Sungai
2,120
509
0.006
0.0002
Air biologi
1,120
269
0.003
0.0001
Jumlah
1,386,000,000
332,500,000
-
100
Sumber : Sumber bagi air dalam Ensiklopedia bagi Iklim dan Cuaca ,disunting oleh S.H Schneider, Oxford University Press,New York, vol 2,pp 817-823

NOTA RINGKAS

Ciri-ciri Sistem Alam Sekitar Fizikal.
· Ada angkubah yang saling bertindakbalas.
· Tenaga dan bahan yang boleh masuk dan keluar.
· Ada sempadan.
· Pemulihan kendiri.

Jenis-Jenis Sistem Alam Sekitar Fizikal.
· Sistem terpencil.
· Sistem tertutup.
· Sistem terbuka.

Planet-Planet dalam sistem suria:
· Utarid.
· Zuhrah.
· Bumi.
· Marikh.
· Musytari.
· Zuhal.
· Uranus.
· Neptun.
· Pluto.

Komponen sistem bumi:

· Komponen atmosfera.
· Komponen hidrosfera.
· Komponen litosfera.
· Komponen Biosfera.

Jenis-Jenis Tenaga:

· Tenaga eksogenik.
· Tenaga endogenik.
· Tenaga potensi.
· Tenaga kinetik.
· Tenaga haba.
· Tenaga graviti.Tenaga kimia

Pemindahan tenaga suria melalui:

· Pengaliran.
· Perolakan
. Sinaran

Peranan tenaga suria kepada sistem bumi:

· Sistem atmosfera.
· Sistem geomorfologi.
· Sistem hidrologi.
· Sistem ekologi.

Struktur bumi:

· Kerak bumi.
· Mantel.
· Teras bumi.


Ciri-ciri batuan:

a) Ciri fizikal meliputi:

· Keras/lembut mineral pembentuk batuan.
· Warna batuan.
· Struktur dan tekstur batuan.
· Rekahan dan ira.
· Keporosan batuan.

b) Ciri kimia batuan:

· Komposisi mineral.
· Kestabilan mineral.
· Darjah mobiliti mineral.


Penjenisan batuan:

· Batuan igneus.
· Batuan enapan.
· Batuan metamorfosis.


Bukti-bukti yang menyokong Teori hanyutan benua:

· Keselanjaran benua.
· Kesamaan geologi.
· Kesamaan fozil.
· Bukti paleomagnet.
· Bukti oseanik.


Teori plat tektonik:

· Pertembungan plat.
· Pencapahan plat.
. perselisihan plat


Lipatan kerak bumi atau proses orogenesis:

· Antiklin atau lintap mungkum.
· Sinklin atau lintap lendut.

Jenis-jenis sesaran atau gelinciran:

· Sesar biasa.
· Sesar songsang.
· Sesar rabak.

Bentuk bumi Igneus rejahan meliputi:

· Daik.
· Sil.
· Lopolit.
· Pakolit.
· Lakolit.
· Batolit.
·

Bentuk bumi igneus terobosan:

· Kon Lava Asid.
· Kon Lava Bes.
· Kon Abu.
· Kon komposit.
· Penara basalt.
· Krater.
· Kaldera.

Faktor yang mempengaruhi keanekaan gunung berapi

· Jenis letusan.
· Jenis bahan.
· Sifat lohong.
· Kuantiti lava.
· Proses gondolan


Proses luluhawa kimia:

· Larutan.
· Pengkarbonan.
· Hidrolisis.
· Hidrasi.
· Pengoksidaan.
· Chelasi.

Faktor-faktor yang mempengaruhi luluhawa dalaman:

· Hujan.
· Suhu.
· Kelembapan udara.
· Geologi.
· Biotik.
· Relief.
· Manusia.


Bentuk muka bumi hasil luluhawa kimia:

· Topografi karst
· Grike dan Clint
· Tors dan Inselberg.
· Regolit seperti Tanah laterit dan tanah liat


Proses luluhawa fizikal:

· Kembang-kecut.
· Basah-kering.
· Tindakan ibun/fros.
· Hablur garam.
· Perlepasan tekanan.


Jenis proses gerakan jisim:

· Aliran lambat.
· Aliran cepat.
· Geluncuran.
· Runtuhan.

Langkah mengawal gerakan jisim:

- Perundangan.

- Amalan pengurusan atau kestrukturan.
- Kempen dan pendidikan alam sekitar

Jenis-jenis hakisan permukaan:

- Hakisan percikan air hujan.
- Hakisan galur.
- Hakisan galir.

Faktor-faktor yang mempengaruhi kadar hakisan permukaan:

· Kelebatan hujan dan bentuk hujan.
· Geologi.
· Kecerunan.
· Tumbuhan.


Jenis hakisan sungai:

· Menegak (pendalaman alur).
· Mendatar (pelebaran alur)
· Pengunduran (pemanjangan alur)

Cara hakisan sungai:

· Hidraulik.
· Geselan.
· Lagaan.
· Larutan.


Cara Pengangkutan sungai:

· Golekan.
· Seretan.
· Saltasi.
· Ampaian.
· Larutan.


Agen geomorfologi pinggir pantai:

· Ombak.
· Arus pesisir pantai.
· Arus pasang-surut.
· Angin.


Cara hakisan ombak:

· Hidraulik.
· Geselan.
· Lagaan.
· Larutan.

Unsur-unsur cuaca dan iklim meliputi:

· Suhu.
· Kerpasan.
· Kelembapan udara.
· Awan.
· Tekanan udara.
· Angin.


Sinaran suria atau bahangan matahari dipancarkan ke bumi dalam bentuk gelombang eketromagnet yang pendek.

Sinaran bumi atau bahangan bumi di bebaskan ke pada waktu malam dalam bentuk gelombang elektromagnet yang panjang.

Proses-proses yang terlibat dalam imbangan haba:

· Serakan.
· Serapan.
· Pantulan.
· Albedo.



Faktor-faktor yang mempengaruhi taburan suhu secara mendatar:

· Perbezaan latitud
· Perbezaan litupan awan.
· Permukaan bumi yang berbeza.
· Jarak dari laut.
· Sudut zenith matahari.
· Jarak muka bumi dari matahari.
· Tempoh siang dan malam.


Kelembapan udara merujuk kepada kandungan wap air yang ada di dalam udara. Kelembapan udara terbahagi kepada:

· Kelembapan mutlak .
· Kelembapan bandingan.

Sejatan ialah proses penukaran air dari cecair atau pepejal kepada wap-wap air. Sejatan dipengaruhi oleh:

· Suhu.
· Tekanan wap.
· Angin.
· Luas permukaan.
· Kemasinan air.


Pemeluwapan ialah proses perubahan wap air kepada cecair. Proses pemeluwapan memerlukan tiga syarat berikut:

· Kandungan wap air yang cukup.
· Berlakunya penyejukan hinggan ke bawah takat embun.
· Terdapatnya nukleus pemeluwapan.

Proses pemeluwapan berlaku melalui penyejukan. Terdapat tiga cara penyejukan:

· Penyejukan alir lintang.
· Penyejukan sinaran.
· Penyejukan adiabatik.


Terdapat tiga jenis hujan di kawasan Tropika Lembab:

· Hujan perolakan.
· Hujan perenggan.
· Hujan bukit atau orografi.

Terdapat tiga daya yang mempengaruhi tiupan angin iaitu:

· Daya cerun tekanan.
· Daya Koriolis.
· Daya geseran.

Terdapat dua sistem angin dunia iaitu:

· Angin timuran.
· Angin baratan.

Kedua-dua jenis sistem angin ini pula boleh dibahagikan kepada beberapa jenis angin iaitu:

· Angin timuran Tropika.
· Angin baratan.
· Angin timuran kutub.
· Angin monson.

Siklon Tropika dikenali dengan pelbagai nama seperti; Hurikan, taufan, Wlly- Willies. Siklon Tropika atau ribut tropika boleh bergerak selaju 270 km sejam.


El – Nino merujuk kepada peningkatan suhu arus lautan yang boleh mengubah tiupan angin lazim dan juga cuaca menjadi panas. El- Nino seringkali dikaitkan dengan fenomena kemarau manakala La-Nina dikaitkan pula dengan fenomena banjir.


Kesan El- Nino akan berganda apabila bergabung dengan Putaran Selatan Atmosfera. Gabungan ke dua-duanya dikenali sebagai ENSO.


Punca Kesan Rumah Hijau dan Penipisan Lapisan Ozon:

· Perindustrian.
· Pengangkutan.
· Penyahutanan.
· Pembakaran terbuka.
· Ujian nuklear.


Pencemaran udara dirujuk kepada kehadiran bahan pencemar udsara khususnya gas-gas rumah hijau. Manakala Jerebu merujuk kepada kehadiran partikel terampai (PM ten) seperti debu, asap dan habuk di dalam keaadaan udara kering.


Hujan asid merujuk kepada air hujan yang mengandungi tahap keasidan yang tinggi (pH kurang dari 5).
Berlaku apabila bahan-bahan pencemar udara seperti sulfur dioksida, nitrogen dioksida bertindak sebagai nukleus kondensasi mencantumkan wap-wap air menjadi bintik dan titisan air.



Unsur-unsur iklim bandar yang mengalami perubahan:

· Perubahan suhu menyebabkan pulau haba.
· Perubahan hujan menyebabkan hujan asid dan banjir kilat.
· Perubahan angin menyebabkan badai.
· Perubahan komposisi udara menyebabkan pencemaran serta jerebu.


Proses-proses dalam kitaran hidrologi:

· Proses sejatan.
· Proses pepeluhahn dan sejat-peluhan.
· Proses pemeluwapan.
· Kerpasan.
· Larian air permukaan.
· Pintasan.
· Susupan dan aliran air bawah tanah.


Faktor-faktor yang mempengaruhi larian air permukaan:

· Jumlah dan bentuk hujan .
· Faktor geologi.
· Kecerunan.
· Tumbuhan.
· Tindakan manusia.

Faktor-faktor yang mempengaruhi proses susupan:

· Jumlah liang pore.
· Struktur partikel tanah.
· Saiz dan komposisi partikel tanah.
· Lembapan tanih.
· Litupan tumbuhan.
· Tindakan manusia.
· Faktor geologi.
· Faktor hujan.




Akuifer terbahagi kepada dua jenis iaitu:

· Akuifug.
· Akuiklud.

Ciri-ciri Akuifer:

· Keporosan.
· Ketertelapan.
· Penahan tentu.
· Pekali keterusan.
· Pekali simpanan.


Imbangan air bermaksud keseimbangan antara input dengan output air. Imbangan air dipengaruhi oleh faktor-faktor seperti:

· Jumlah kerpasan khususnya hujan.
· Nilai sejat-peluhan yang dipengaruhi oleh suhu.
· Litupan tumbuhan.
· Lembapan tanih.
· Geologi yang mempengaruhi susupan.
· Tindakan manusia.

Imbangan air negatif merujuk kepada kemarau manakala imbangan air positif merujuk kepada banjir. Kemarau dan banjir boleh berlaku akibat faktor fizikal dan manusia.

Banjir kilat ialah limpahan air di permukaan dalam jangkamasa yang singkat. Banjir kilat disebabkan oleh:

· Kekurangan permukaan telap air.
· Saliran tidak cekap.
· Kekurangan litupan tumbuhan.
· Penebusgunaan kawasan tanah lembab.
· Aktiviti manusia.


Ekosistem terdiri daripada komponen biotik dan abiotik.
Biotik ialah komponen hidupan manakala abiotik ialah komponen bukan hidupan.

Kepentingan ekosistem bakau:

· Menstabilkan muara sungai dan pesisir pantai.
· Mengurangkan hakisan pantai.
· Menapis bahan pencemaran.
· Menjadi habitat.
· Mengekalkan keseimbangan oksigen – karbondioksida.
· Sumber ekonomi penduduk.
· Eko-pelancongan.


Kesan kemusnahan ekosistem hutan hujan Tropika:

· Kemusnahan habitat dan kepelbagaian biologi.
· Peningkatan suhu mikro.
· Hakisan dan tanah runtuh.
· Pencemaraan air.
· Banjir.